Không ai sinh ra đã là khủng bố

Không ai sinh ra đã là khủng bố

Bạn có thể đồng cảm với một người đã có hành vi khủng bố không?

“Xin Cha hãy tha thứ cho họ, bởi họ không hiểu những gì họ đang làm.” – Jesus Christ

Trong văn hóa Phương Tây, ngoài cách nhìn đầy miệt thị đối với những hành động khủng bố tàn ác thì dường như mọi quan điểm khác đều bị cấm kị. Việc hưởng ứng cách nhìn khả quan khác có nguy cơ khiến chúng ta trở thành đối tượng của sự khinh miệt, điều thường được dành cho những người mà chúng ta hiểu rất ít về hành vi của họ. Nhưng nếu có ai đó muốn sống trong một thế giới bình an hơn, thì có một câu hỏi mà chúng ta cần tự vấn, câu hỏi mà dường như rất ít người đi tìm lời giải đáp.

Con người ta cần phải trải qua những gì, phải gánh chịu đau thương và sự mất kết nối tới mức độ nào, để tiến tới việc dấn thân vào vụ tự sát để tiêu diệt những người bất khả kháng trong một thính phòng hòa nhạc?

Từ trả thù tới phòng vệ

Có điều gì trong bạn không muốn xem xét câu hỏi này không? Với những ai đã thực hiện những hành vi khủng bố và cả những nạn nhân của họ, liệu sự đồng cảm của chúng ta có lấy đi mất điều gì từ những nạn nhân ấy không?

Hãy cho tôi được nói trước là khi đề cập tới vấn đề này, tôi không có mục đích tuyên truyền cách nhìn phi thực tế về một thế giới mà trong đó các trải nghiệm kinh hoàng của nạn nhân ở cả hai phía của xung đột đều bị phủ nhận.

Mục đích của tôi là tìm ra một giải pháp cho những chuyện kinh hoàng ấy. Cho dù những chuyện ấy xảy ra ở Paris hay ở Syria thì cũng vậy thôi. Sinh mạng con người ở đâu cũng đều quý báu. Tôi quan tâm tới sự phòng ngừa và để có thể phòng tránh để cho một hoàn cảnh không xảy ra, chúng ta cần hiểu cho rốt ráo bản chất của những gì khiến cho hoàn cảnh ấy xảy đến.

Trẻ em sinh ra đã ưa chuộng hòa bình
Trẻ em sinh ra đã ưa chuộng hòa bình

Không có trẻ em khủng bố

Tôi tin là mình có thể giả định rằng không có em bé nào liên quan đến các tổ chức ISIS, Al Qaeda hay bất kì tôn giáo nào liên quan tới khủng bố. Không em bé nào được sinh ra trên đời này lại thù ghét một chủng tộc khác. Thù ghét là điều mà các bé được học trong quá trình trải nghiệm cuộc sống.

Omar Ismail Mostefai là tên của một trong những “kẻ khủng bố” đã gây ra cuộc tấn công tại Paris vào tháng 11 năm 2015. Trong khoảng thời gian từ khi người này sinh ra cho tới khi anh ta chết vì thực hiện các hành động khủng bố, điều gì đó đã xảy đến khiến cho anh ta không còn quan tâm việc mình sống hay chết, điều đó kéo dài tới mức anh ta cố gắng gây ra nhiều đau thương trên thế giới nhất có thể. Có ai thắc mắc về những trải nghiệm đó không? Không phải là để chúng ta hợp thức hóa những gì anh ta đã làm, mà là để hiểu được tại sao anh ta lại làm như vậy ấy?

Tôi không hỏi về cái “tại sao” nông cạn theo ý “bởi vì Allah bảo anh ta giết hết những kẻ không trung thành”. Tôi muốn nói về cái “tại sao” sâu sắc thật sự ấy. Điều gì đã xảy ra với Omar để anh ta muốn đi giết người khác? Điều gì đã xảy đến khiến anh ta gia nhập ISIS? Hay là anh ấy đã từng nhận được những cơ hội để sống một cuộc sống bình yên, nhưng lại từ chối các cơ hội ấy? Nếu chúng ta quan tâm tới việc tìm kiếm lời giải, liệu câu trả lời cho những thắc mắc này có xác đáng không?

Chúng ta làm thế nào để bảo vệ nền hòa bình cho trẻ thơ?
Chúng ta làm thế nào để bảo vệ nền hòa bình cho trẻ thơ?

Sự thật về nạn khủng bố

Chúng ta có thói quen dán nhãn cho những người thực hiện các hành vi bạo lực đối với những sinh mạng vô tội. Chúng ta sử dụng các nhãn dán ấy để tách biệt mình với họ. Chúng ta tin rằng có lẽ họ không thể là những con người “bình thường” như chúng ta. Và thế là chúng ta áp dụng những cái nhãn cho họ: “đồ man rợ”, “lũ hoang dại”, “bọn khủng bố”.

Sự thật thì, Omar cũng là một con người có đặc điểm nhân dạng chẳng khác gì bạn và tôi. Không hề có một chủng loại riêng biệt nào tên là “khủng bố” muốn đi xóa sổ hết những giống “không khủng bố” cả. Và điều đó có nghĩa là mỗi người trong chúng ta đều có thể làm những việc giống như Omar đã làm. Vấn đề là làm thế nào điều đó xảy ra được?

Với tôi, tôi tưởng tượng là phải có một trải nghiệm thật sự kinh hoàng xảy đến để khiến cho tôi thực hiện hành vi khủng bố. Trong bối cảnh ấy, tôi không thể có một cơ hội nào để sống một đời sống an lành. Nếu gia đình tôi bị sát hại bởi những quả bom rơi xuống ngẫu nhiên từ bầu trời, nếu chính phủ của tôi bị đầy những nhà ngoại giao quan liêu có liên hệ với các tập đoàn lợi ích ngoại lai xâm nhập vào, nếu đất đai bị phong tỏa để sản xuất thực phẩm cho những người sống ở nước ngoài… tôi cho rằng tôi sẽ có khả năng dễ bị động lòng trước một lời hứa hẹn về quyền lực, về khả năng kiểm soát đời sống của mình. Sự thật là tôi không biết mình sẽ làm gì, tôi không biết mình sẽ cảm thấy thế nào trong hoàn cảnh đó. Nhưng tôi không thể nói chắc là mình sẽ không làm những điều giống hệt như Omar đã chọn làm.

Không ai sinh ra đã là khủng bố
Không ai sinh ra đã là khủng bố

Đối diện với sự thật để thấy giải pháp

Bạn xem, chúng ta có thể tiếp tục dấn thân theo những cách phản ứng cố hữu từ nhiều thế kỉ qua. Chúng ta có thể lại lao vào nhiều trận chiến, dội thêm nhiều bom, tạo thêm nhiều hỗn loạn, nhiều gia đình bị hủy hoại và nhiều khát khao phục thù. Theo cách đó, tôi cho là chúng ta không nên ngạc nhiên khi những người chịu sức ép từ các hành động đó muốn trút giận và khiến người khác phải cảm nhận được những gì mà họ cảm thấy. Đó chẳng phải là những gì chúng ta làm khi chúng ta bị tổn thương và kẻ gây thương tổn cho chúng ta không hề quan tâm hoặc bày tỏ sự ăn năn cho việc họ gây ra cho chúng ta sao? Bạn cũng khao khát làm cho họ cảm thấy những gì bạn cảm thấy mà, phải không?

Tất cả chúng ta đều biết dùng sợ hãi và giận dữ để phản ứng trước các cuộc tấn công khủng bố. Làm thế nào chúng ta có thể đáp lại bằng tình thương? Tôi nghĩ chúng ta có thể bắt đầu bằng việc tự đặt ra cho mình một vài câu hỏi hóc búa, những nghi vấn chạm tới căn nguyên đích thực của ý muốn làm hại người khác. Việc này sẽ không dễ dàng. Chúng ta sẽ cần đối mặt với sự hung bạo có hệ thống, điều xảy đến như hệ quả của xã hội tư bản trên toàn cầu. Chúng ta sẽ phải đối mặt với nỗi đau trong chính chúng ta, cái xuất phát từ việc chúng ta bị cưỡng chế tham gia vào hệ thống này. Và chúng ta sẽ cần hợp tác với nhau để tìm kiếm thêm nhiều lối sống bền vững hơn trên hành tinh này. Tất cả những điều này bắt đầu từ việc đặt ra những câu hỏi đúng và nỗ lực lắng nghe để thấu hiểu lẫn nhau, kể cả khi những gì ai đó làm có vẻ như không đáng tha thứ.

Cuối cùng thì, bạn có thể lựa chọn phản ứng trước mọi hoàn cảnh với sự sợ hãi hay với tình thương. Tôi mong là bạn chọn tình thương.

 


Nguồn bài viết:

Trúc Thanh (Tâm Hồn Xanh) dịch từ Uplift Connect, bài viết của Chris Agnos ngày 16/11/2015, sau vụ thảm sát diễn ra ngày 13/11/2015 tại Paris

(Visited 203 times, 1 visits today)

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.